Nasze profile w mediach społecznościowych

Porady

Alternator samochodowy – co to jest, jak sprawdzić, popularne awarie

Każdy samochód wyposażony jest w alternator, którego zadaniem jest generowanie prądu dla samochodu. Niemiecka nazwa alternatora to Lichtmaschine – termin ten pochodzi z czasów, gdy jedynym zadaniem agregatu było dostarczanie prądu do układu oświetlenia samochodu. W dzisiejszych czasach alternator musi dostarczać energię do znacznie większej liczby układów w samochodzie. I chociaż generalnie alternatory nie są uważane za części szybko się zużywające, problemy z nimi nie są rzadkie. Często nie dotyczą one jednak samego alternatora.

Opublikowano

w dniu

alternator

Zadania alternatora

Alternator wytwarza prąd przemienny. Podczas jazdy generuje prąd dla wszystkich jego odbiorców w samochodzie. Rzecz jasna najwięcej potrzebują go systemy ogrzewania. Jednak nawet komputer sterujący silnikiem potrzebuje do działania impulsów elektrycznych.

Ponadto alternator musi ładować akumulator i utrzymywać jego ładunek na stałym poziomie. Akumulator stanowi bowiem swego rodzaju rezerwę energii samochodu w sytuacji, gdy silnik spalinowy nie działa. Dlatego np. przy wyłączonym silniku można mieć włączone światła. Oczywiście tylko na moment, bowiem pozostawienie ich na dłuższy czas spowoduje rozładowanie akumulatora i brak możliwości uruchomienia silnika spalinowego. 

ZOBACZ TAKŻE
Sonda lambda to cichy złodziej paliwa. Do czego służy i jak wykryć zużytą?

Moc alternatora

Nowoczesne alternatory nawet na biegu jałowym (między 650 a 900 obrotów) wytwarzają wystarczającą moc, a tym samym energię elektryczną, aby zasilać odbiorców energii w samochodzie. W porównaniu ze starszymi systemami (takimi jak generatory prądu stałego), alternatory prądu przemiennego są nie tylko mocniejsze, ale także bardziej niezawodne, mniejsze (w przybliżeniu wielkości piłki ręcznej) i lżejsze (ważą około 9 kg).

Moc alternatora jest odpowiednio dostosowana do potrzeb konsumentów w samochodzie. Może być maksymalnie o dziesięć procent niższa, niż może być „pobrana” przez wszystkich “konsumentów” w samochodzie, gdy są jednocześnie włączeni. Dziesięcioprocentową różnicę przy wyższym obciążeniu „pokrywa” akumulator.

Ze względu na stale rosnącą liczbę odbiorców energii elektrycznej, prąd ładowania z alternatorów stale rośnie. Gdy tylko około 50 amperów wystarczyło dla kompaktowego modelu w latach 80-tych, alternatory w dzisiejszych samochodach generują od 100 do 250 amperów. W nowoczesnych samochodach dużo energii elektrycznej zużywają nie tylko funkcje zwiększające komfort, ale także komponenty silnika, takie jak wysokociśnieniowe pompy paliwowe czy elektrozawory dysz.

ZOBACZ TAKŻE
Tempomat adaptacyjny - jak działa i jakie są jego rodzaje? Wyjaśniamy

Funkcja alternatora

Mówiąc najprościej, generator przekształca energię mechaniczną pochodzącą z obrotu wału korbowego na energię elektryczną. Pobudzające pole magnetyczne jest wytwarzane przez wirnik wielkości pięści i zwykle indukuje trójfazowe napięcie przemienne, które jest podawane do układu elektrycznego samochodu po wyprostowaniu. W większości przypadków generator jest napędzany paskiem, który jest połączony z alternatorem za pomocą koła pasowego. Oprócz wytwarzania energii elektrycznej alternator ładuje akumulator podczas jazdy.

Alternator wykorzystuje moc silnika do wytwarzania energii elektrycznej i pobiera z niej około pięciu koni mechanicznych. A to podnosi koszty. Dlatego nowoczesne alternatory pracują w zależności od obciążenia, tak aby konwersja energii była bardziej wydajna. Na przykład podczas gwałtownego przyspieszania moc alternatora jest zmniejszona, a tym samym opór jest zmniejszony. A w fazach przejściowych, bez przyspieszania, kiedy silnik nie zużywa paliwa, alternator zużywa więcej mocy, a opór rośnie.

Koszty

Gdy alternator jest uszkodzony, nowy kosztuje zwykle od 700 do 2000 złotych. Wszystko zależy od modelu auta, mocy i producenta. Należy także przygotować kolejne 100 do 700 złotych do montażu/demontażu – w zależności od położenia jednostki. W skrajnych sytuacjach ceny mocnych alternatorów z chłodzeniem wodnym mogą przekroczyć 2000 złotych.

W starszych samochodach, aby „naprawić sytuację”, w wielu przypadkach wystarczy znaleźć tańszy używany alternator ze złomowiska lub poddać go regeneracji – zwykle kosztuje to ok. 200 złotych. Kupując używany alternator warto upewnić się, że dostępne są wszystkie towarzyszące mu elementy – np. mostek diodowy.

Kontrolka z akumulatorem – pierwszy sygnał usterki

kontrolka akumulatora

Najważniejszym “narzędziem” do samodzielnego sprawdzania działania akumulatora jest kontrolka znajdująca się na desce rozdzielczej. To w zasadzie jedyne miejsce będące w bezpośrednim polu widzenia kierowcy podczas jazdy.

Symbol z wizerunkiem akumulatora lub alternatora zazwyczaj zapala się przy odpaleniu samochodu. Jeśli jednak pozostanie on zaświecony podczas pracy na biegu jałowym, możemy być pewni że coś jest nie tak. Może to oznaczać np. że odbiorcy prądu nie dostają jego wystarczającej ilości i że prąd pochodzi obecnie z akumulatora. Często przy naciśnięciu pedału przyspieszenia problem znika. Jeśli jednak nadal się świeci, może to oznaczać problem z alternatorem. 

Wadliwy alternator

Generalnie generatory prądu przemiennego są bezobsługowe i charakteryzują się niskim zużyciem – więc zwykle wytrzymują całe życie samochodu. Jeśli alternator jest uszkodzony, akumulator stopniowo się rozładowuje. W najgorszym przypadku silnik wyłączy się podczas jazdy, ponieważ komputer sterujący pracą silnika i pompa paliwa potrzebują zasilania. Dlatego lepiej, jeśli kierowca będzie sceptyczny, gdy samochód ma problemy z ruszeniem rano, mimo że dzień wcześniej przebył długą drogę.

ZOBACZ TAKŻE
Czym jest chiptuning? Wszystko, co musicie o nim wiedzieć

Co w alternatorze może być wadliwe?

1. Szczotki alternatora są zużyte
➤ Objawy: Zapala się lampka kontrolna akumulatora, akumulator nie ładuje się
➤ Rozwiązanie: wymienić szczotki (albo cały przekaźnik alternatora)

2. Regulator jest uszkodzony
➤ Objawy: akumulator nagrzewa się (jest przeładowany), akumulator jest wyczerpany (nie ładuje się), lampka kontrolna ładowania zaczyna jaśniej świecić
➤ Rozwiązanie: wymienić przekaźnik regulatora

3. Łożyska lub wolnobieg są uszkodzone
➤ Objawy: odgłos paska (gwizd, „zgrzytanie” ), akumulator nie ładuje się, lampka kontrolna ładowania zaczyna jaśniej świecić
➤ Rozwiązanie: Sprawdzić pasek i wolnobieg, wymienić w razie potrzeby

4. Korozja lub inne wady połączeń kablowych
➤ Objawy: napięcie wymagane do ładowania nie jest osiągane, różnica napięć między alternatorem a akumulatorem
➤ Rozwiązanie: sprawdź lub wymień gniazda i kable

5. Pasek gąsienicy nie jest wystarczająco napięty
➤ Objawy: lampka kontrolna ładowania miga, pasek gąsienicy ślizga się
➤ Rozwiązanie: Napnij albo wymień pasek

6. Zwarcie lub przerwa w obwodzie diod
➤ Objawy: rozładowanie baterii w pozycji zatrzymanej (z uszkodzoną diodą dodatnią)
➤ Rozwiązanie: Odłącz akumulator, wymień albo napraw alternator

7. Uszkodzone uzwojenie alternatora
➤ Objawy: Świeci się lampka kontrolna ładowania, akumulator nie ładuje się
➤ Rozwiązanie: wymień albo napraw alternator

8. Prostownik jest uszkodzony
➤ Objawy: akumulator nie ładuje się, zapala się lampka kontrolna ładowania
➤ Rozwiązanie: wymień albo napraw alternator

Jak sprawdzić alternator?

Alternator sprawdza się za pomocą multimetru i jest to stosunkowo łatwa czynność. W warsztacie zapłacicie za nią kilkadziesiąt złotych. Jeśli jednak chcecie zrobić to sami (a ceny multimetrów nie są wysokie), to wystarczy ustawić zakres napięcia w multimetrze (do 15 lub 20 V), podłączyć zaciski i sprawdzić wartości.

Przy wyłączonym silniku napięcie akumulatora samochodowego powinno wynosić od 12,2 do 13,6 V, natomiast po uruchomieniu silnika powinno wynosić od 13,4 do 14,8 V na biegu jałowym. Pomiar należy powtórzyć przy 4000 obr./min, bowiem napięcie musi pozostać stałe. 

multimetr

Multimetr nie jest żadnym specjalistycznym narzędziem. Można go kupić już za kilkanaście złotych i samemu pobawić się w diagnostę

Jeśli napięcie nie wzrośnie do podanych wartości przy pracującym silniku (po kilku sekundach), oznacza to usterkę alternatora. Aby wykluczyć problem z okablowaniem, można zmierzyć styki alternatora. W przypadku znaczącej różnicy należy sprawdzić kable. Jeśli przy 4000 obr./min napięcie wzrośnie znacznie powyżej wartości mierzonej na biegu jałowym, oznacza to usterkę regulatora napięcia. W takim przypadku akumulator może się przegrzać i uszkodzić instalację elektryczną. W warsztacie mechanik może również sprawdzić alternator za pomocą oscyloskopu i zinterpretować zmierzone wartości.

Alternator – najpopularniejsza usterka? Oczywiście regulator napięcia

Często przyczyną problemów z alternatorem jest regulator napięcia, zwany też regulatorem przekaźnika. Jednym z jego zadań jest utrzymywanie stałego napięcia alternatora przy wszystkich obciążeniach i prędkościach. Jest to jedyny sposób, aby upewnić się, że nie występują wahania napięcia, które mogłyby uszkodzić elementy elektroniczne w samochodzie. Regulator skonstruowano tak, że pozwala na utrzymanie napięcia generatora do około 14 V (napięcie ładowania). Jego wymiana jest znacznie tańsza niż cały alternator – nawet ze szczotkami.

Często dwie małe szczotki przekaźnika-regulatora zużywają się, co można rozpoznać po ich skróceniu. W starszych samochodach można wymienić tylko szczotki – co kosztuje kilkanaście złotych. Jeśli cały przekaźnik-regulator wymaga wymiany, będziesz musiał odłożyć kwotę do ok. 200 złotych. Czas wymiany wynosi od dziesięciu minut do jednej godziny, w zależności od położenia alternatora. Operacja jest czasochłonna, jeśli inne jednostki muszą być rozmontowane, aby uzyskać dostęp do alternatora.

Skomentuj

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Reklama
Reklama



Reklama