Jazda na starych zużytych oponach to wyzwanie i ograniczenie. Ryzyko utraty kontroli nad pojazdem wydaje się zbyt duże, a gwałtowne pogorszenie warunków to już prawie katastrofa. Szczególnie w regionach, w których trzeba się liczyć ze znacznym obciążeniem opadami i urozmaiconym ukształtowaniu terenu. Dobre opony to podstawa bezpieczeństwa i komfortu. Gdy czuć, że sprawują się coraz gorzej, trzeba poszukać nowych. Nawet tanie nowe opony będą lepsze niż łyse lub za stare gumy, które kiedyś były z górnej półki.
Jak graniczny stopień zużycia opon określają przepisy?
Na pytanie, kiedy opony nie nadają się do dalszej eksploatacji lub raczej nie mogą być elementem wyposażenia samochodu, odpowiada „Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia”.
Zgodnie z jego treścią pojazd nie może być wyposażony w:
- opony, których wskaźniki pokazują graniczne zużycie bieżnika;
- opony o głębokości bieżnika mniejszej niż 1,6 mm lub 3 mm w przypadku autobusów, gdy opony nie są wyposażone we wskaźnik zużycia;
- opony z widocznymi pęknięciami odsłaniającymi lub naruszającymi ich osnowę.
Co grozi za jazdę na zużytych oponach?
Jeżdżąc na zużytych oponach, można narazić się na utratę dowodu podczas kontroli drogowej. Raczej trudno też zakładać, że takie ogumienie przejdzie badanie techniczne. W przepisach nie ma mowy o roczniku ani na temat daty przydatności opon do eksploatacji.
Warto jednak wiedzieć, że większość producentów zaleca wymianę opon na nowe po upływie 10 lat od daty produkcji. Trzeba to brać to pod uwagę, szukając okazji, ponieważ każdy sklep z oponami oferuje tanie nowe opony ze starszych roczników, które kosztują mniej niż ich odpowiedniki z bieżącej produkcji.
Jak zużycie opon wpływa na bezpieczeństwo?
Postępujące zużycie bieżnika powoduje stopniowe pogorszenie skuteczności opon, obniżenie komfortu i poziomu bezpieczeństwa.
- Spada przyczepność – na suchej, mokrej i ośnieżonej nawierzchni. Trudniej ruszyć, zahamować oraz pokonać przeszkody terenowe czy parkingowe zaspy.
- Wydłuża się droga hamowania – rośnie ryzyko utraty panowania nad samochodem.
- Rośnie ryzyko aquaplaningu – czyli utraty kontroli nad pojazdem wjeżdżającym ze znaczną prędkością w kałużę.
- Spada precyzja prowadzenia – co jest odczuwalne podczas jazdy przy wyższych prędkościach w łuku oraz w czasie dynamicznych manewrów.
- Pogarsza się komfort jazdy – opony stają się głośniejsze. Zużycie i uszkodzenia mogą powodować niepokojące odgłosy i wibracje.
- Spada wytrzymałość na obciążenie – co może powodować pęknięcie opony i utratę kontroli nad pojazdem podczas jazdy pod obciążeniem lub ze znaczną prędkością.
Które opony zużywają się szybciej – letnie czy zimowe?
Miękkie opony zimowe zużywają się szybciej niż twardsze opony letnie, szczególnie gdy są eksploatowane w wysokich temperaturach. Co do zasady zmianę opon na zimowe zaleca się, gdy temperatura powietrza zaczyna utrzymywać się poniżej 7 st. C.
Twardsza guma opon letnich wytrzymuje jazdę przy wysokich temperaturach i nie zużywa się w takich warunkach tak szybko, jak mieszanki zimowe. Duży wpływ na tempo zużycia ma też styl jazdy oraz przebiegi, jakie robią użytkownicy.
Jak ograniczyć zużycie opon?
Zużycie opon można w pewnym stopniu ograniczyć. Wiele zależy od techniki jazdy użytkownika. Ważne jest też kontrolowanie parametrów, takich jak ciśnienie i stanu technicznego opon oraz szybkie reagowanie, gdy coś jest nie tak.
Jazda na niedopompowanych oponach przyspieszy zużycie i może powodować uszkodzenie opony i felgi np. podczas wjeżdżania na krawężniki czy przy pokonywaniu innych przeszkód terenowych.
Co można zrobić, aby zapobiec przedwczesnemu zużyciu opon?
- Kontrola ciśnienia w oponach – jazda ze zbyt niskim będzie powodować przyspieszone zużycie i podnosi ryzyko uszkodzenia opony i felgi.
- Kontrola wyważenia kół i zbieżności – ograniczy ryzyko szybkiego i – co gorsza – nierównomiernego zużywania się bieżnika.
- Sezonowa zmiana opon lub kół – z letnich na zimowe ogranicza zużycie obu kompletów.
- Łagodny styl jazdy – bez gwałtownego przyspieszania, hamowania i manewrów czy jazdy w zakrętach na krawędzi przyczepności pomoże ograniczyć zużycie bieżnika.
Opony trzeba wymienić na nowe, gdy są uszkodzone lub zużyte, albo minęło więcej niż 10 lat od daty ich produkcji. Wielu użytkowników wymienia ogumienie wcześniej niż wymagają tego przepisy czy wynika to z zaleceń producentów. Jeśli widać, że pojawiają się problemy z przyczepnością, których jeszcze jakiś czas temu w podobnych warunkach nie było, także trzeba pomyśleć o wymianie opon na nowe. Skuteczność starych już na pewno się nie poprawi, a nowe mogą zaoszczędzić dużo stresu i uchronić przed niebezpieczeństwem na drodze.
