Demolition Derby to jedna z najbardziej nietypowych dyscyplin sportu motorowego. Występujący w niej zawodnicy ani nie walczą ze sobą o pozycje na torze, ani nie pokonują odcinka drogi na czas, ani też nie wykonują efektownych poślizgów starając się zdobyć jak najwięcej punktów. Uczestnicy Demolition Derby spotykają się na arenie i taranują siebie nawzajem próbując wyeliminować pojazdy rywali z zawodów. Zwycięzcą zostaje ten, kto jako ostatni pozostanie na chodzie.
Historia Demolition Derby
Nikt dokładnie nie wie, kiedy narodziło się Demolition Derby. Wszystko wskazuje jednak na to, że ojczyzną tej dyscypliny są Stany Zjednoczone. Niepotwierdzone źródła mówią, że pierwsze imprezy tego typu odbywały się już w latach 30. XX wieku, a uczestnicy walczyli między sobą za kierownicami Fordów T.
Wśród pomysłodawców tego sportu wymienia się Dona Basile’a, który rzekomo zorganizował pierwsze Demolition Derby na swoich torze Carrell Speedway w 1947 roku, a także Larry’ego Mendelsohna, właściciela Islip Speedway, który miał stworzyć tą dyscyplinę w 1958 roku, gdy doszedł do wniosków, że wielu kibiców przychodzi na wyścigi jedynie dla wypadków.
Rozwój dyscypliny
Jedno jest pewne. w latach 60-tych nastąpił duży wzrost popularności tej dyscypliny. Zawody często organizowano podczas różnego rodzajów festynów i targów. Demolition Derby zawitało także poza granice USA. W styczniu 1963 roku odbyły się pierwsze zawody w Australii. Imprezę zorganizowano na Rowley Park Speedway w Adelajdzie. Impreza przyciągnęła 20 000 widzów, dwukrotnie więcej, niż był w stanie pomieścić tor. Konieczna była interwencja policji, która zamknęła bramy wejściowe. W samych zawodach udział wzięło aż 75 zawodników, a ich zmagania trwały ponad 100 minut.
Obecnie Australijskie Demolition Derby odbywają się najczęściej na stadionach żużlowych na początek lub koniec sezonu, a udział w nich biorą stare, rodzime samochody.
W połowie lat 60. Demolition Derby zawitały w Amerykańskiej telewizji. Zawody rozgrywane pod nazwą World Championship Demolition Derby pokazywała telewizja ABC w swoim programie Wide World of Sports. W 1972 roku imprezę rozegrano na Los Angeles Coliseum, a wśród uczestników znaleźli się legendarni kierowcy IndyCar – Mario Andretti, A.J. Foyt oraz Bobby Unser.
Spadek popularności Demolition Derby
W latach 70′ Demolition Derby przeżywało swój rozkwit. Potem jednak popularność tej dyscypliny zaczęła spadać. Po części przyczyniło się do tego zdjęcie z anteny programu Wide World of Sports, a co za tym idzie, mniejsza ekspozycja dyscypliny w telewizji. Nie bez znaczenia pozostawały kwestie bezpieczeństwa uczestników.
Dzięki Nashville Network dyscyplina ta powróciła do telewizji. By zmieścić rywalizację w ramówce, nieco zmodyfikowano format zawodów. Kierowcy nie walczyli już do ostatniego pozostałego na chodzie samochodu, lecz zdobywali punkty za każde uderzenie rywala.
W 2000 roku stację przejęła CBS Cable i zdjęła program z anteny. W 2000 oraz 2001 roku zorganizowano zawody w Widewater w Kanadzie transmitowane w systemie Pay-per-view. Telewidzowie mogli oglądać Demolition Derby również w programach Carpocalypse na Spike TV oraz The Speed Channel.
Demoltion Derby cieszy się największą popularnością w Stanach Zjednoczonych
W 2006 roku Mike Weatherford oraz Dustin Swayne założyli stronę DerbyMadness.com organizując zawody w ramach targów NAPA Auto Parts Crash. W pierwszej organizowanej przez siebie imprezie przewidzieli nagrodę 5 000 USD dla zwycięzcy finału. Każdy zainteresowany startem zawodnik musiał wziąć najpierw udział w zawodach kwalifikacyjnych NAPA Crash for Cash. Ostatecznie do finału zakwalifikowało się ponad 100 osób, a seria okazała się dużym sukcesem. W kolejnym roku pula nagród wzrosła już dwukrotnie.
Samochody rywalizujące w Demolition Derby
Najpopularniejszymi pojazdami używanymi w Demolition Derby są duże amerykańskie sedany i kombi. Zawodnicy szczególnie upodobali sobie maszyny z lat 60. i 70. Wpływ na to ma nie tylko cena i dostępność, lecz również rozmiary i masa tych samochodów. Wśród wielu popularnych, amerykańskich modeli na próżno jednak szukać Chryslera Imperial z lat 1964-1966. Wytrzymałość tego pojazdu owiana jest legendą, z tego względu większość organizatorów nie dopuszcza go do udziału w zawodach.
Na arenach coraz częściej widuje się także młodsze i mniejsze pojazdy z lat 80. i 90. Podczas wielu zawodów rywalizują one w oddzielnej klasie pojazdów kompaktowych. Maszyny te są zwrotniejsze, a ponieważ większość posiada napęd na przednią oś, są w stanie przetrwać mocne uderzenia w tył, dzięki czemu zawody są bardzo efektowne i cieszą się dużą popularnością wśród widzów.
Demolition Derby to nie tylko zawody przeznaczone dla samochodów. W niektórych zmaganiach występują kombajny zbożowe, samojezdne kosiarki do trawy, miniwany, kampery lub autobusy.
Samochody uczestniczące w Demolition Derby muszą być pozbawione wyposażenia wnętrza, szyb i świateł. Zawodnicy przycinają także blachy wokół nadkoli, usuwają części zderzaków. Często także, ze względów bezpieczeństwa, przenoszą akumulator i zbiornik paliwa do wnętrza pojazdu. Czasem również montują chłodnicę na tylnych siedzeniach. Uczestnicy wykonują także w swoich samochodach dodatkowe wygięcia i nacięcia w celu wzmocnienia konstrukcji. Jeśli zezwalają na to przepisy, tylne sprężyny ustępują miejsca resorom piórowym. Poza tym większość części musi być identyczna, jak w fabrycznym modelu. Czasem jednak organizowane są zawody z pełną swobodą w zakresie modyfikacji samochodu.
Przepisy w Demolition Derby
Nie istnieje żaden organ nadzorujący przebieg Demolition Derby, nie ma też żadnych zorganizowanych mistrzostw. Każdy organizator sam odpowiada za własne zawody i ustala własne zasady. Ze względów bezpieczeństwa niektóre przepisy są jednak powszechne na tego typu zawodach.
Bardzo często od uczestników wymaga się ukończenia 16 lat i posiadania prawa jazdy. Zawodnicy nie mogą uderzać w drzwi innego samochodu, ani przetaczać pojazdów swoich rywali. Kierowcy muszą posiadać kaski i gaśnicę w samochodzie. często wymagana jest także klatka bezpieczeństwa.
Kierowcy rozpoczynają zawody ustawieni tyłem do siebie. Uczestnik zawodów musi zazwyczaj uderzyć rywala przynajmniej raz na 2 minuty, by nie zostać zdyskwalifikowanym.
Gdy samochód zgaśnie lub straci moc, kierowca ma zwykle od 30 do 60 sekund na uruchomienie go i ruszenie z miejsca. W innym przypadku zostaje uznany za wyeliminowanego i kończy udział w zmaganiach. Czasem przepisy wymagają zainstalowania w samochodzie drewnianej listwy z flagą. Po wyeliminowaniu zawodnika sędzia łamie flagę na znak odpadnięcia kierowcy z rywalizacji.
Dosyć często, zazwyczaj poprzez głosowanie publiczności, przyznawana jest nagroda „Best in Show” lub „Mad Dog” dla zawodnika, który poległ w rywalizacji, lecz zaliczył najbardziej ekscytujący i spektakularny występ. Rozwiązanie to jest stosowane podczas zawodów z wieloma biegami, a nominowany do nagrody zawodnik przechodzi do kolejnego etapu.
Podsumowanie
Demolition Derby trudno uznać za poważną rywalizację sportową. Jest to raczej forma rozrywki i widowiska, a wynik stanowi kwestię drugorzędną. Nigdy nie stworzono oficjalnych mistrzostw, gdyż też nie było takiej potrzeby. Demolition Derby mają dostarczać rozrywki widzom na lokalnych imprezach. I w tej roli sprawdzają się doskonale.
