Czego szukasz?

Formuła 1

Wnioski po wypadku Zhou wyciągnięte. FIA zmodyfikowała zasady

FIA zmodyfikowała zasady w aspekcie przyznawania kar przesunięcia o kilka pozycji na starcie oraz wprowadziła poprawki techniczne, ordynując wzmocnienie górnej części pałąka ochronnego, tzw. roll hoop, zabezpieczającego kierowcę w razie koziołkowania bolidu. To wyczekiwane pokłosie wypadku Guanyu Zhou oraz proceduralnego kuriuzum z Monzy. Co się w nim kryje?

Zhou - Silverstone 2022
Fot. Archiwum prasowe Alfa Romeo Racing Orlen

Incydent niebywały

W F1 wielokrotnie zdarzały się przypadki koziołkowania czy przelatywania samochodu nad bolidem innego kierowcy. Z tą pierwszą sytuacją spotkał się m.in. Christijan Albers, katapultowany w powietrze przed Yujiego Ide podczas GP San Marino 2006. Tej drugiej doświadczył Charles Leclerc na Spa-Francorchamps w sezonie 2018, gdy górną część jego bolidu zmiażdżył Fernando Alonso. Żadnemu zawodnikowi szczęśliwie nic się nie stało, i to jedna z kwestii, która łączy ich przypadki z dramatycznie wyglądającą kraksą Guanyu Zhou.

Obrazki z Silverstone bez wątpienia wpiszą się do historii i będą wymienianie tuż obok równie szokującego wypadku Romaina Grosjeana. Francuz, pośród całej tragedii, miał przynajmniej możliwość samodzielnej ucieczki; Chińczyk był w chwili uderzenia tylko pasażerem.

ZOBACZ TAKŻE
Guanyu Zhou - jak doczekaliśmy się Chińczyka na szczycie motorsportu? | Droga do F1

Winowajcą – zupełnie przypadkowym – jego wypadku był Pierre Gasly. Francuz po starcie GP Wielkiej Brytanii próbował wedrzeć się przed zakrętem Abbey pomiędzy George’a Russella i Zhou właśnie, ale w ostatniej chwili dostrzegł, że nie zdoła znaleźć luki. Odpuścił, lecz zjeżdżający do wewnętrznej Russell był zbyt blisko. Mimo gwałtownego zmniejszenia prędkości, prawe przednie koło AlphaTauri uderzyło w lewe tylne koło Mercedesa.

 

Russell nie mógł nic zrobić – natychmiast utracił kontrolę nad maszyną i lewym przednim kołem wpadł na prawe tylne samochodu Zhou. Prędkość, siła uderzenia i kąt natarcia zsynchronizowały się w koszmarny scenariusz. Russella obróciło, a Zhou postawiło w płaszczyźnie niemal pionowej w stosunku do toru (na boku), a potem obróciło. Alfa Romeo wylądowała do góry nogami i zaczęła z ogromną prędkością sunąć po asfalcie. Potem odbiła się od żwiru i wylądowała na siatce tuż obok trybun.

Jak zadziałało FIA?

Takiego rozwoju wypadków nie rozpisałby nikt. Wśród napiętego oczekiwania na wiadomości z centrum medycznego (ostatecznie Chińczyk wyszedł z kraksy bez szwanku) wszelacy eksperci, kibice i sama FIA zaczęli domagać się dokładnego zbadania sprawy. Federacja, odsuwając na bok kwestię grupy protestujących, którzy wdarli się na prostą Wellington przed startem wyścigu, zapowiedziała podjęcie sprawy.

Protest - Silverstone 2022

Obok kraksy Zhou, na tor wdarli się protestujący przeciw stosowaniu ropy naftowej i innych paliw kopalnych. FIA z początku stwierdziła, że tylko próbowali oni wejść na tor. Zdjęcia i filmy sugerują inaczej | Fot. Ashley Williams / Twitter

Namawiali do tego wszyscy, włącznie z Russellem. Brytyjczyk od razu po wypadku pobiegł do bolidu Zhou i upewnił się, że z rywalem wszystko w porządku. Nie miał złudzeń, że podobny wypadek nie może się powtórzyć, nie tylko z powodu kształtu, jaki przybrał. – To było koszmarne, w tej pozycji, w której się zatrzymał, był całkowicie bezradny. Musimy pomyśleć nad unikaniem zaklinowania się samochodu w taki sposób – w przestrzeni między barierami a metalowym płotem – wspominał.

ZOBACZ TAKŻE
Chińczycy w F1: Kto przecierał szlaki dla Zhou?

Istotnie, gdyby samochód Zhou uległ zapłonowi, porządkowi stanęliby przed niewyobrażalnym trudem. FIA przede wszystkim skupiła się jednak na konstrukcji samochodu i halo. Wszak jego implementacja uratowała Chińczyka, który otwarcie chwalił wszystkich decydentów za pracę, jaką wkładają w poprawę bezpieczeństwa. Pracę wiecznie niezakończoną.

Nad rozwiązaniem pracowano tuż po zakończeniu GP. 14 lipca doszło do spotkania Komitetu Doradztwa Technicznego, a zespoły zgodziły się na bardziej rygorystyczne testy struktur typu roll hoop, czyli tej odpowiedzialnej za ochronę zawodnika przy dachowaniu. Federacja obiecała, że dokona odpowiednich analiz, bo struktury takie są dwie – pałąk ochronny umiejscowiony ponad silnikiem oraz halo.

Regulaminy sztywne

Pierwszy z nich jest na tyle istotny, że przechodzi przed sezonem szereg wymagających testów. Obecnie (do końca roku) musi wytrzymać: boczny nacisk w wysokości 60 kilonewtonów (czyli 6 ton), podłużny w stronę tyłu samochodu – 70 kN oraz pionowy – 105 kN. Dopuszczalne jest jedynie 25-milimetrowe odchylenie na osi i 100-milimetrowe (licząc od czubka) zniszczenie struktury przy nacisku pionowym.

Rozwiązań było kilka – obok progów testowych na pierwszy plan wysuwały się zmiany w projekcie budowy tegoż elementu. Górny pałąk ochronny można skonstruować jako jeden komponent albo jako ich trójkątne połączenie. Ta druga opcja została niegdyś nazwana przez Gary’ego Andersona – byłego dyrektora technicznego Jordana – jako coś podobnego do podwójnej podkowy.

Grosjean - Wrak Bahrajn

Roll hoop już trzykrotnie w ciągu ostatnich lat uratował kierowcom życie. Poprzednio jego dłużnikami stali się Charles Leclerc i Romain Grosjean | Fot. That Racing Fan / Twitter

Alfa Romeo była w trakcie GP Wielkiej Brytanii jedyną ekipą korzystającą z jednolitego elementu. Zdał on naturalnie wszelkie przedsezonowe egzaminy, lecz siły działające na bolid podczas kraksy przekroczyły przewidywane progi. Mohammed Ben Sulayem natychmiast wezwał do wprowadzenia modyfikacji. – Po kraksie Guanyu Zhou na Silverstone, wyraźnie widać było, że potrzeba nam aktualizacji w zakresie wymagań dla roll hoopów – rzekł.

Aktualizacje te oscylowały wokół nakazów i technicznych nowinek. Zaliczały się do nich: wprowadzenie obowiązku podwójnego designu, zmiana sposobu prowadzenia testów czy wspomniane zwiększenie progów dopuszczalności albo nowe wymiary pałąka. Werdykt Światowej Rady Sportów Motorowych z Londynu sugeruje, że postawiono głównie na to trzecie rozwiązanie. Usprawniony art. 12.4.1 regulaminu technicznego statuuje, iż przyszłoroczne roll hoopy będą musiały wytrzymać pionowe przeciążenie w wysokości 15g. Dla porównania, tradycyjne przeciążenie w zakrętach zazwyczaj nie przekracza 5 G.

Bez powtórki

FIA zajęła się też lusterkami – zwiększona zostanie ich powierzchnia, tak by poprawić widoczność martwych punktów wokół samochodu. Ich efektywność i tak pozostaje ograniczona, ale uproszczenie reguł ustalania kolejności startowej powinno pomóc w organizacji spektaklu. Począwszy od rozpoczynającego się w ten weekend GP USA, przepisy ulegną zmianie. Pojawią się m.in. tymczasowe pozycje startowe.

Brzmi złowieszczo, ale działanie łatwo pojąć. Każdy kierowca, który otrzyma karę przesunięcia o 15 lub mniej miejsc na starcie, zostanie przypisany do takiej tymczasowej lokaty na bazie swej pozycji kwalifikacyjnej. Przykładowo, jeśli Fernando Alonso zanotuje siódmy czas w sobotę, ale w jego samochodzie znajdzie się nowy silnik, nowa skrzynia biegów i nowe MGU-K, zostanie mu nadane 22. pole startowe.

ZOBACZ TAKŻE
Vasseur chwali znaczną poprawę formy Zhou. "Jestem nim zachwycony"

Jeśli takich zawodników pojawi się więcej, sędziowie najpierw ułożą stawkę z tych kierowców, którzy nie stali się obiektem środków represyjnych, a potem dodadzą tych ukaranych jeden po drugim aż do wypełnienia stawki. W przypadku takiej samej pozycji tymczasowej dwójki lub większej liczby kierowców przesuniętych, o ich kolejności zadecyduje czas z kwalifikacji.

Schumacher - GP Włoch 2022

Mick Schumacher należał do grona zawodników, którzy długo nie mogli poznać swej pozycji startowej przed tegorocznym GP Włoch |Fot. Archiwum prasowe Haas F1 Team

Z kolei kara przesunięcia o więcej niż 15 miejsc albo na sam koniec stawki oznacza start za wszystkimi innymi sklasyfikowanymi. W zamierzeniu FIA, ma to doprowadzić do kresu gorących dysput a propos ułożenia zawodników. Teoretycznie system wydaje się on inteligentny, ale czy będzie taki również w praktyce, kiedy kary wysypią się jak ulęgałki? Z pewnością już niebawem znajdzie się zespół, który powie: sprawdzam.

Skomentuj

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Reklama