Nasze social media

IndyCar

Ayrton Senna w serii CART? Historia testu bolidu Penske

Ayrton Senna jest jedną z największych legend Formuły 1 i wzorem dla obecnego pokolenia kierowców wyścigowych. Gdyby nie jego tragiczny wypadek na torze Imola w 1994 roku, dziś świętowałby swoje 60. urodziny. Brazylijczyk skupiony był w pełni na startach w F1. Nie oznacza to jednak, że nie brał pod uwagę rywalizacji w innych seriach. Postanowiliśmy przybliżyć wam jego przymiarkę do IndyCar.

Opublikowano

w dniu

Senna Ayrton 1992 IndyCar test Penske Twitter
Fot. Stuart Dent / Twitter

Wystarczy spojrzeć w statystyki, aby uświadomić sobie, że Brazylijczyk należał do grona najwybitniejszych kierowców w historii. Ayrton Senna da Silva jest po prostu jedną z największych legend Formuły 1. W trakcie swojej kariery zdobył trzy tytuły mistrza świata Formuły 1, wygrał 41 wyścigów Grand Prix, 65 razy rozpoczynał rywalizację z pierwszego pola.

Jednakże to nie liczby przysporzyły mu takiej sławy, a fantastyczne występy na mokrym torze, nieustępliwość, jazda na limicie i odważne, a czasem wręcz agresywne manewry wyprzedzania. Jego starty śledziły w Brazylii miliony rozentuzjazmowanych fanów, którzy co dwa tygodnie zasiadali przed telewizorami, aby śledzić poczynania swojego idola. Raz do roku dziesiątki tysięcy fanów udawało się natomiast do Sãu Paulo, jego rodzinnego miasta, by na torze Autódromo José Carlos Pace móc zobaczyć triumf Ayrtona Senny.

Sukcesy w Formule 1 i chwile zwątpienia

Ayrton Senna zwrócił na siebie uwagę padoku Formuły 1 już podczas debiutanckiego sezonu w Tolemanie, dzięki czemu w kolejnym roku przywdział czarno-złoty (a właściwie czarno-żółty) kombinezon Lotusa. W bolidach zaprojektowanych przez Gérarda Ducarouge’a Brazylijczyk odnosił swoje pierwsze triumfy w Formule 1.

Największe sukcesy nadeszły, gdy Brazylijczyk przeniósł się do McLarena. Kierowca z Sãu Paulo dołączył do ekipy z Woking w 1988 roku, kiedy to zespół pod wodzą Rona Dennisa dominował. Brytyjska stajnia nie wygrała tylko jednego wyścigu w całym sezonie. Senna wówczas odniósł 8 triumfów i zdobył swój pierwszy tytuł mistrzowski.

W 1990 roku był już dwukrotnym mistrzem świata. W sezonie 1991 były już zespołowy partner Brazylijczyka, Alain Prost, postanowił zrobić sobie rok przerwy od startów. Za to McLaren wciąż dysponował doskonałą maszyną, która pozwoliła na wywalczenie trzeciego tytułu z przewagą 24 punktów nad Nigelem Mansellem z Williamsa.

Ayrton Senna wikipedia

Fot. pl.wikipedia.org / Ayrton Senna

Rok 1992 okazał się dla Senny dużym rozczarowaniem. Kierowca zdołał wygrać co prawda trzy wyścigi, lecz aż siedem razy nie dojeżdżał do mety. Sezon zdominowała ekipa Franka Williamsa, która zbudowała bolid wyposażony w aktywne zawieszenie i półautomatyczną skrzynię biegów. Ayrton Senna zakończył mistrzostwa na czwartym miejscu, przegrywając nie tylko z reprezentantami Williamsa, ale także z Michaelem Schumacherem.

Zamieszanie z Hondą i Renault nie wróżyły dobrze szansom na kolejne tytuły

Co gorsza, kolejny sezon nie zapowiadał się wcale lepiej. Honda postanowiła wycofać się z Formuły 1 przed sezonem 1993 (jednakże zespół Footwork wciąż otrzymywał jednostki japońskiego producenta przygotowane przez firmę Mugen). Ekipa McLaren eksperymentowała z silnikami Lamborghini, lecz te nie spełniły pokładanych w nich oczekiwań. Ron Dennis podpisał zatem umowę z Fordem, który jednak miał dostarczać jednostki napędowe w starszej specyfikacji, niż ta, jaką miał dysponować Benetton. Ayrton Senna obawiał się, że w nadchodzącym sezonie nie będzie w stanie nawiązać walki o mistrzostwo. Brazylijczyk zaczął zatem analizować inne opcje.

Brazylijski zawodnik początkowo zwrócił się do Williamsa, lecz dostawca silników – firma Renault, wolała zatrudnić Alaina Prosta. Dołączenie Francuza do ekipy z Grove spowodowało odejście z niej Nigela Mansella, który z powodu kiepskich relacji z Prostem za czasów ich wspólnych startów w Ferrari postanowił odpocząć od Formuły 1 i odejść do serii CART.

Wybór drugiego kierowcy pozostawał otwarty i częściowo uzależniony od Prosta. Jego kontrakt zawierał bowiem klauzulę, dzięki której mógł zablokować przejście swojego najgroźniejszego rywala do ekipy Franka Williamsa. Wtedy Senna podążył śladem Mansella i również zainteresował się wyścigami IndyCar. Brazylijczyk tuż przed świętami Bożego Narodzenia udał się do Arizony, by przetestować bolid zespołu Penske.

Test w Arizonie

Emerson Fittipaldi wspominał, że to on nakłonił Sennę na ten test. – To zabawna historia, ponieważ powiedziałem Ayrtonowi, że musi wypróbować mój samochód. I musi ścigać się w Indianapolis w przyszłym roku. Wówczas zadzwoniłem do Rogera i powiedziałem: Ayrton zaakceptował test, możesz go zaprosić i zorganizować go? Sam szef odpowiedział: – Jasne, ale na torze drogowym, nie na owalu, bo może się rozbić.

Roger Penske wielokrotnie podkreślał, że temat jazdy Senny w bolidzie CART został po raz pierwszy poruszony przez Johna Hogana, przedstawiciela Marlboro. Koncern tytoniowy był w tamtym okresie sponsorem McLarena oraz ekipy Penske.

Test odbył się 20 grudnia 1992 roku na torze Firebird International Raceway w pobliżu Phoenix. Zespół korzystał z zachodniej pętli toru o długości 1,77 km. Ze względu na liczne i ciasne zakręty, Fittipaldi porównał ten obiekt do toru kartingowego. Dla Penske był to pierwszy z trzech dni testów. Kolejne sesje – już bez udziału Senny – zaplanowano na owalu Phoenix International Raceway .

Udział zawodnika McLarena mógł zmartwić… etatowych kierowców

Zawodnicy podczas testów na Firebird International Raceway otrzymali do dyspozycji bolid Penske PC-21 Chevrolet. Dzięki niemu ekipa zakończyła sezon z dorobkiem 5 zwycięstw i czwartym miejscem Fittipaldiego w klasyfikacji kierowców. W sesji testowej wzięli udział Ayrton Senna, Emerson Fittipaldi i Paul Tracy. Kanadyjczyk zaliczył w sezonach 1991-1992 niepełny program startów, a w następnym roku miał zastąpić odchodzącego na emeryturę Ricky’ego Mearsa. Jak przyznał, przybycie na tor Senny wzbudziło w nim obawy o kontrakt na 1993 rok.

Mieliśmy przerwę śniadaniową, wyszedłem z samochodu, a w trakcie przerwy Senna wskoczył do niego i był w moim aucie. To było bardzo fajne, jednak zacząłem myśleć, że być może nie zostanę etatowym kierowcą na pełen sezon – powiedział Tracy.

Na początku sesji bolid otrzymał Emerson Fittipaldi. Tor był wówczas zimny i bardzo śliski, przez co dwukrotny mistrz F1 wykonał piruet na niedogrzanych oponach. Gdy starszy Brazylijczyk zjechał do pit stopu, otrzymał świeży komplet ogumienia, a balans hamulców został przestawiony bardziej na tył. Zawodnik wykonał dwa stinty liczące odpowiednio 12- oraz 13-okrążeń. Według Nigela Beresforda, inżyniera Penske, zdołał on dwukrotnie uzyskał rezultat 49,7 sekundy (oficjalne wyniki sesji nie zostały opublikowane).

Pewien niedosyt, a może zasłona dymna?!

Po krótkiej przerwie za sterami samochodu zasiadł Ayrton Senna. Trzykrotny mistrz świata Formuły 1 początkowo jechał dosyć wolnym tempem, a sekwencyjna skrzynia biegów używana w bolidach CART stwarzała mu duże trudności. Nowością dla Brazylijczyka był także silnik wyposażony w turbodoładowanie. Jak sam później przyznał, ze względu na nietypowy dźwięk jednostki napędowej miał czasem problemy z doborem odpowiedniego biegu. Po pokonaniu 14 okrążeń Senna zjechał do garażu z rezultatem 49,5 sekundy. Kierowca stwierdził, że silnik jest bardzo przyjazny dla kierowcy, lecz samochód jest cięższy i nie tak zwinny, jak bolidy F1.

Penske 1992 Ayrton Senna test

Fot. Team Penske / Ayrton Senna w trakcie testu bolidu CART

Na kolejny przejazd w samochodzie zamontowano bardziej miękkie sprężyny z tyłu, odłączono tylny stabilizator i zatankowano 75 litrów metanolu. Brazylijczyk powrócił na tor i wykonał 10 okrążeń osiągając rezultat 49,09 sekundy. Zjechał do boksu, po czym powiedział: – Dziękuję bardzo, nauczyłem się tego, co musiałem wiedzieć. Pod koniec dnia Emerson Fittipaldi otrzymał nowy bolid Penske PC-22 i wykręcił rezultat 48,5 sekundy.

Reakcje po teście

Po zakończonym teście Senna udzielił wywiadu Silvii Vinhas, dziennikarce Bandeirantes TV. – Tor był naprawdę wolny, a samochód zachowuje się w szczególny sposób, ale wrażenia, wyczucie jest świetne. Jestem bardzo szczęśliwy, że w końcu mogłem przetestować bolid IndyCar. Pewnego dnia będę jeździł tym samochodem, to tylko kwestia czasu. Czekam na odpowiedni moment, aby rywalizować w USA.

– To było jak posiadanie nowej zabawki. Wszystko było dla mnie nowe. Musiałem znowu przyzwyczaić się do jazdy z dźwignią zmiany biegów i pedałem sprzęgła. Dzięki temu więcej zależy od kierowcy, co jest świetne. Ważne jest to, że osiągi zależą od kierowcy, nie od samochodu. Myślę, że w tym aspekcie Formuła 1 poszła w złym kierunku, zwłaszcza w zeszłym sezonie (1992) – dodał ówczesny zawodnik McLarena.

– Penske przypomniało mi stare dobre czasy z Formuły 1 kiedy najważniejszy była aspekt ludzki. Dzisiaj F1 jest tak wyrafinowana, że bolidy w większości prowadzą komputery. Jeśli masz dobry komputer, to jesteś w dobrej formie. Jeśli masz małpę, masz problemy – zakończył Ayrton Senna.

Inni mogli wyciągnąć wiele wniosków

Czterokrotny zwycięzca Indianapolis 500, Ricky Mears, który w trakcie testu towarzyszył zawodnikom w garażu gotów udzielić im cennych rad, wypowiedział się na temat Brazylijczyka: – To była jedna z rzeczy, które kochał, znowu mógł jeździć. I powiedział: w Formule 1 ścigam się raczej z komputerami, a nie z kierowcami. To wspaniałe, że znowu prowadzę.

Jazdę Senny wspomniał także Paul Tracy. – Miał zupełnie inny styl jazdy, niż Emerson i Rick. Wchodził z dużą prędkością w zakręt… Po tych obserwacjach mój styl jazdy nieco się zmienił. Próbowałem zachować więcej prędkości na wejściu w zakręt. Teraz wszyscy tak jeżdżą.

– Gdyby Senna był dostępny, próbowalibyśmy coś wymyślić. Nigdy nie prowadziliśmy poważnych negocjacji. Oczywiście powiedzieliśmy mu, że nie mamy dla niego miejsca – powiedział Roger Penske.

Ayrton Senna i Emerson Fittipaldi 1992 Indy

Fot. tumblr.com / Ayrton Senna i Emerson Fittipaldi podczas testów na torze Firebird International Raceway

– Chciał pojechać w Indianapolis, ponieważ znał moją historię. Za każdym razem odwiedzał mnie, gdy wygrywałem Indianapolis. On dążył do tego, rozmawialiśmy o tym. Czasem przybywał do mnie do Miami. On na pewno lubił Indianapolis, chciał się ścigać w Indy 500, lecz potem, gdy Ron zdał sobie sprawę, że Ayrton poważnie myśli o Indianapolis, zabronił mu startu. Roger był gotów zbudować dla niego trzeci samochód, Roger powiedział: mógłbym zbudować samochód dla Ayrtona, byłoby fantastycznie mieć Ayrtona w zespole. Wiedziałem, że byłby szybki – wspominał Emerosn Fittipaldi.

Samochód, który prowadził Senna, wciąż znajduje się w garażu ekipy Penske. Maszyna została uruchomiona podczas 25. rocznicy tego testu. Pojazd, za którego kierownicą zasiadali Ayrton Senna, Emerson Fittipaldi i Ricky Mears jest jednym z najcenniejszych eksponatów w siedzibie zespołu.

Zwrot ku Formule 1

Powszechnie uważa się, że test bolidu CART był jedynie próbą wywarcia presji na Rona Dennisa w celu wynegocjowania korzystniejszego kontraktu. Zaś opinie po teście miały wpłynąć na władze Formuły 1, aby te zakazały elektronicznych pomocy, dających przewagę Williamsowi.

Ayrton Senna zawarł później umowę z Ronem Dennisem, którą podpisywano na bieżąco z wyścigu na wyścig. Brazylijczyk za każdy swój start miał otrzymać 1 milion dolarów. Swój podpis na kontrakcie złożył jednak dopiero po przetestowaniu nowej konstrukcji McLarena. Bolid wyposażony w elektroniczne pomoce prowadził się świetnie i Senna postanowił pozostać w Formule 1.

Wbrew wcześniejszym obawom, Brazylijczyk zaliczył niezły sezon. Zawodnik wygrał 5 wyścigów i zdobył 73 punkty. Jednakże Alain Prost był poza jego zasięgiem, a 99 punktów, które zdobył w trakcie sezonu, dały mu czwarty w karierze tytuł mistrza świata.

Nikt nie jest w stanie przewidzieć, jak potoczyłaby się kariera Ayrtona Senny, gdyby postanowił opuścić Formułę 1 i rozpocząć rywalizację w CART. Brazylijczyk byłby prawdopodobnie jednym z faworytów do mistrzowskiego tytułu, choć musiałby stoczyć zaciekłą walkę z Nigelem Mansellem, Emersonem Fittipaldim czy Paulem Tracy.

Celem legendarnego Brazylijczyka zawsze były jednak głównie zwycięstwa w Formule 1. I pewnie po zwolnieniu się kokpitu w Williamsie po sezonie 1993 i tak powróciłby do królowej sportów motorowych. Czy Brazylijczyk byłby zainteresowany startami w CART po zakończeniu przygody z Formułą 1? Tego niestety nigdy się nie dowiemy. Więcej zakulisowych historii związanych z trzykrotnym mistrzem świata przybliżaliśmy wam blisko rok temu.

Reklama

Facebook

Reklama
Reklama
Reklama